Κείμενα / Απόψεις

Καθημερινές σκέψεις, σύγχρονη φιλοσοφία

Καλοκαίρι

Όπως οι εποχές εναλλάσσονται, ετσι και μεις ανανεωνόμαστε, αναζητάμε τον άνθρωπο εκείνο που θα δώσει χρώμα στην καθημερινότητά μας, τον άνθρωπο εκείνο που θα μας καμει να νιώσουμε σημαντικοί μέσα στις μικρές συνηθισμένες ασχολίες.

Το καλοκαίρι ιδιαίτερα, ο έρωτας στη ζωή μας ενισχύει τη μυρωδιά των λεμονανθών και του γιασεμιού, αναδεικνύοντας την πραγματική τους διάσταση και νόημα η οποία δεν είναι άλλη από το θαύμα της ζωής.

Η καλοκαιρινή αύρα της νύχτας λειτουργεί καταλυτικά δημιουργώντας αναμνησεις παντοτινές. Τη σκυτάλη παίρνει η μυρωδιά του πρωινού, με την καθιερωμενη βόλτα για καφέ να δένει μια και καλή το σκηνικό, με τον άνθρωπό σου.

Τα πρόσωπα των αγαπημένων μας ανθρώπων φωτίζονται από τις συζητήσεις τις Κυριακές στην εκκλησία, δίπλα από τη μυρωδιά των λουλουδιών στο προαύλιο. Παράλληλα, μέσα απο αυτή την καθιερωμένη συνάντηση, αναβιώνουμε στις μνήμες μας τους ανθρώπους που δεν είναι πλέον μαζί μας.

Αυτός είναι και ο κύκλος της ζωής. Ο κατάλληλος άνθρωπος είναι αυτός που θα είναι μαζί μας εκεί δίπλα, κάθε καλοκαίρι, βιώνοντας και δημιουργώντας μαζί μας αναμνήσεις.

Εύχομαι σε όλους το καλοκαίρι που έρχεται, να αποτελέσει έναυσμα για την επανασύνδεσή μας με τη ζωή και τον άνθρωπό μας!

Νίκος Καζαντζάκης: Ασκητική [Salvatores Dei]

Πρόλογος
Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο. Καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο. Το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή. Ευτύς ως γεννηθούμε, αρχίζει κι η επιστροφή. Ταυτόχρονα με το ξεκίνημα κι ο γυρισμός. Κάθε στιγμή πεθαίνουμε. Γι’ αυτό πολλοί διαλάλησαν: Σκοπός της ζωής είναι ο θάνατος. Μα κι ευτύς ως γεννηθούμε, αρχίζει κι η προσπάθεια να δημιουργήσουμε, να συνθέσουμε, να κάμουμε την ύλη ζωή. Κάθε στιγμή γεννιούμαστε. Γι’ αυτό πολλοί διαλάλησαν: Σκοπός της εφήμερης ζωής είναι η αθανασία.
Στα πρόσκαιρα ζωντανά σώματα τα δυο τούτα ρέματα παλεύουν:
α) ο ανήφορος, προς τη σύνθεση, προς τη ζωή, προς την αθανασία.
β) ο κατήφορος, προς την αποσύνθεση, προς την ύλη, προς το θάνατο.

Επίκτητος-Εγχειρίδιον (ζ’)

Καθάπερ ἐν πλῷ τοῦ πλοίου καθορμισθέντος εἰ ἐξέλθοις ὑθρεύσασθαι, ὁδοῦ μὲν πάρεργον καὶ κοχλίδιον ἀναλέξῃ καὶ βολβάριον, τετάσθαι δὲ δεῖ τὴν διάνοιαν ἐπὶ τὸ πλοῖον καὶ συνεχῶς ἐπιστρέφεσθαι,
μή ποτε ὁ κυβερνήτης καλέσῃ, κἂν καλέσῃ, πάντα ἐκεῖνα ἀφιέναι, ἵνα μὴ δεδεμένος ἐμβληθῇς ὡς τὰ πρόβατα· οὕτω καὶ ἐν τῷ βίῳ, ἐὰν διδῶται ἀντὶ βολβαρίου καὶ κοχλιδίου γυναικάριον καὶ παιδίον, οὐδὲν κωλύσει· ἐὰν δὲ ὁ κυβερνήτης καλέσῃ, τρέχε ἐπὶ τὸ πλοῖον ἀφεὶς ἐκεῖνα ἅπαντα μηδὲ ἐπιστρεφόμενος. ἐὰν δὲ γέρων ᾖς, μηδὲ ἀπαλλαγῇς ποτε τοῦ πλοίου μακράν, μή ποτε καλοῦντος ἐλλίπῃς.

Μετάφραση
Όπως εις ένα ταξίδι, αφού το πλοίον αγκυροβολήση, καθώς θα εξέλθης διά νερόν, μπορείς παρέργως εις τον δρόμον σου να περιμαζεύσης είτ’ ένα κοχύλι, είτ’ ένα κρεμμύδι και να έχης καρφωμένην την προσοχήν σου όμως εις το πλοίον, και συμβαίνει τότε να στρέφεσαι συνεχώς οπίσω μη τυχόν σε καλέση ο κυβερνήτης, και αν σε καλέση,
ν’ αφήνης όλ’ αυτά, μήπως και σε βάλουν δεμένον εις καμμίαν άκρην του πλοίου, όπως
τα πρόβατα· έτσι και εις την ζωήν εάν δίδεται αντί κρεμμυδιού και κοχυλιού μία γυναικούλα ή ένα παιδάκι δεν θα σ’ εμποδίση τίποτε να τα έχης, αν τα θέλης, εάν όμως
σε καλέση ο κυβερνήτης, τρέχε προς το πλοίον, αφήνων όλ’ αυτά, χωρίς να κυτάξη
οπίσω. Αν πάλιν είσαι γέρων, ούτε ν’ απομακρυνθής καν από το πλοίον, μήπως, όταν
τύχη να σε καλέση ο κυβερνήτης δεν είσαι παρών.

Πρωην-ά μηνύματα


Μόλις έχεις ξυπνήσει και πρίν ακόμα αποκτήσεις direct link με το περιβάλλον γύρω σου, ενα ‘νούμερο’ από το παρελθόν σου στέλνει ‘καλημέρα’. Μόλις ήρθες σπίτι από το δουλειά και τσούπ το πραελθόν προσπαθεί να εισβάλει στην οθόνη του pc σου.
Μια μεγάλη έκπληξη και ακόμη μεγαλύτερη απογοήτευση περιμένει κάποιον όταν επικοινωνήσει μαζί του μετά από καιρό μια αισθηματική γνωριμία από το παρελθόν.

Οι άνθρωποι από το (ρομαντικό) μας παρελθόν, αντίθετα με το τι τείνουμε να πιστεύουμε, δεν επικοινωνούν μαζί μας γιατί θέλουν να τα ξαναβρούμε, αλλα για όλους τους άλλους λόγους: είτε νιώθουν νοσταλγία, είτε χώρισαν πρόσφατα και στη σκέψη τους πεταχτηκες εσυ ο οποίος τους έδινε κάποτε συναισθηματική ασφάλεια (ακόμη χειρότερα αν μετά το χωρισμό τους εδειξες ότι ενδιαφέρεσαι ακόμα) είτε γιατί περπατούσαν στο δρομο και ξαφνικά τους ήρθε η random thought of “you”.

Άλλωστε, σε ποιόν αρέσει το ξαναζεσταμένο φαΐ; Γιατί κάποια γυναίκα να επιστρέψει στην ίδια προβληματική συναισθηματική κατάσταση με πριν; Γιατί ενας άντρας να επικοινωνήσει με μια γυναίκα για την οποία δεν έχει πλέον ενδιαφέρον?

‘Οι πρώην επικοινωνούν out of the blue για να τους κάνεις να νιώσουν καλύτερα με τον εαυτό τους χωρίς όλη εκείνη τη συναισθηματική βαβούρα και χάος του παρελθόντος η οποία τους πήρε χρόνο να την αποβάλουν και διέλυσε αρχικά τη σχέση.’

Επικοινωνούν για να σε χρησιμοποιήσουν ως γέφυρα, ως ενδιάμεσο σταθμό για την επόμενη φάση της ζωής τους. Μπορεί να πιστεύεις οτι με το να (σε αφησουν να) ξανακανεις ερωτα μαζι τους ολα θα ειναι οπως πρίν. Αν ενδώσεις, εσυ θα είσαι ο χαμένος, αφου στο μυαλό τους ποτέ τα πράγματα δεν μπορούν να είναι όπως πριν. Το μόνο που θα καταφέρεις είναι να ζήσεις μια ψευδαίσθηση.

Σίγουρα υπηρξαν περιπτώσεις όπου δυο άνθρωποι τα ξαναβρήκαν μετα από καιρό. Στις περιπτώσεις όμως αυτές, έγιναν μεγαλες αλλαγές στο ενδιάμεσο και η επικοινωνία δεν εγινε με σκοπό να τα ξαναβρούν.

Από το βιβλίο La Douceur Assassine (Γλυκιά δολοφόνος) της Françoise Dorner [2006]

Τα τελευταία λόγια του κυρίου Morgan
-Είχες λάθος για μένα, το ξέρεις;
-Ναι; Πώς;
-Μπορώ να σκεφτώ πάρα πολλούς λόγους να σε κοιτώ. Τη στιγμή αυτή μπορώ να σκεφτώ δέκα από αυτούς.
-Εντάξει
-Θές να τους μάθεις;
-Πραγματικά, θα θελα να τους ακούσω.
-Εντάξει λοιπόν. Κατ’αρχάς είσαι όμορφη. Προφανώς είσαι και έξυπνη και μπορώ πάντα να διακρίνω πότε είσαι λυπημένη αφού κρύβεσαι πίσω από την περιφρόνηση όταν νιώθεις λύπη. Δεν έχεις ίχνος κακίας μέσα σου. Πίστευα πως δεν τις φτιάχνουν πλέον έτσι τις γυναίκες. Είσαι αστεία και όταν ακούς, δείχνεις ενδιαφέρον. Είσαι ευγενική και έξω καρδιά, γεγονός το οποίο μπορεί να είναι τρομερά εκφοβιστικό. Και μου θυμίζεις την Joan…
-Ποτέ δεν είναι αργά να μάθεις κάτι νέο.
-Γνωρίζεις πότε αγαπάς κάτι τόσο πολύ που αρχίζεις να το μισάς;
-Ναι
-Αυτό έγινε με σενα και τα βιβλία σου;
-Σταμάτησα να κοιτώ τα βιβλία μου όταν σταμάτησα να αγαπώ τη ζωή.
-Όταν αγαπάς τη ζωή αυτή καθε αυτή, αγαπάς τα μέρη, τα ζώα, τους ανθρώπους, τις αναμνήσεις, το φαγητό, τη λογοτεχνία, τη μουσική. Και κάποιες φορές γνωρίζεις κάποιον ο οποίος απαιτεί ολη την αγάπη που μπορείς να δώσεις. Όταν χάσεις αυτό τον κάποιο, νομίζεις ότι όλα τα άλλα θα χαθούν επίσης. Αλλά τα πάντα ρεί. Ο Giraudoux είπε ότι μπορεί να πεθυμάς ένα συγκεκριμένο άτομο παρόλο που μπορεί να περιτριγυρίζεσαι από πολλούς άλλους. Οι άλλοι είναι σαν κατι έξτρα. Θολώνουν την όρασή σου. Είναι ενα  πλήθος χωρίς νόημα, σαν ένας ανεπιθύμητος αντιπερισπασμός. Συνεπώς, χρειάζεσαι λήθη στην απομόνωσή σου. Αλλά η απομόνωση το μόνο που καταφέρνει είναι να φέρνει το μαρασμό.

-Άρα λοιπόν είμαι σαν ένας ανεπιθύμητος αντιπερισπασμός? Σαν ενα σύννεφο;

-Είσαι το μόνο κομμάτι της ζωής μου που δεν εχω καταλάβει ακόμα.

[Σύγχρονες μπαλαρίνες]

Υπάρχουν και αυτές οι αυθεντικές γυναικείες προσωπικότητες.
Σαν μπαλαρίνες σε μια άδεια αίθουσα, θα τις δείς κάποτε να χορεύουν ανέμελα και κάποτε να είναι αφοσιωμένες στο σκοπό τους.
Διατηρούν την παιδικότητά τους καταφέρνοντας να μπαλανσάρουν το ρόλο του άντρα και της γυναίκας στις διαπροσωπικές τους σχέσεις.
Ακτινοβολούν ενέργεια, σε όλους τους τομείς, ως μητέρες, ως δασκάλες και ως φίλες.

[Μαθηματικά & συναισθήματα] 06/04/2020

Αγαπητοί συνάδελφοι/φίλοι/μαθητές/γονείς/άτομα που γνωρίζω καθημερινά,
Με αρκετούς από εσάς (εμάς) συζητάμε την “αξία” του να μαθαίνει κανείς Μαθηματικά. Σε ορισμένους μαθητές φαίνεται ανούσιο να παλεύουν με τις εξισώσεις ενω ορισμένοι γονείς νιώθπυν τρόμο όταν βλέπουν τα Μαθηματικά ( γιατί δεν την “πάλεψαν” με τις εξισώσεις όταν ήταν μαθητές). Στο άθροισμα υπολογίζεται και μια μεγάλη μερίδα ατόμων που θεωρεί τα Μαθηματικά και τους Μαθηματικούς μπανάλ (μην σας τύχουν τέτοιοι).
Μια λάθος αντίληψη είναι αυτή που θέλει το Μαθηματικό να παλεύει χωρίς σκοπό με μια κόλλα χαρτί και ενα μολύβι.Η αλήθεια είναι λίγο διαφορετική.Είναι ένα άτομο που παλεύει με το είναι του, ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με την αγωνία όλων εκείνων που δεν ξέρει και πρέπει να μάθει, με τις αδυναμίες και τις ατέλειές του.Ενα από τα πιο δυνατά συναισθήματα είναι αυτό που νιώθει κανείς όταν τελικά κατανοεί κάτι το οποίο αρχικά του φαινόνταν ανυπέρβλητο εμπόδιο.Δε θα μπορούσε να αποτελεσει, κατα την άποψή μου, καλύτερη αλληγορία για την αντιμετώπιση του μεγαλύτερου δώρου στη γη: της ζωής.
Τα Μαθηματικά δημιουργούν ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των μελών που τα μελετούν από κοινού. Για παράδειγμα, μέσα από τη σχέση μαθητή-καθηγητή μπορεί να αναπτυχθεί μια σχέση εμπιστοσύνης η οποία να αποτελέσει οδηγό στη ζωή του μαθητή: μέντορας είναι αυτός που θα σου δείξει από που να ξεκινήσεις να σκαλίζεις για να βρείς το θησαυρό.
Με τα Μαθηματικά μπορείς να γευτείς έστω και λίγο την αθανασία. Αυτό εχει δυο συνιστώσες. Αφενος μεν, όταν αντιληφθείς ενα Θεώρημα, λήμμα, πόρισμα ή γενικά αποτέλεσμα, δεν ξεχνάς ποτέ το συναίθημα που το ακολουθεί. Είναι ενα πραγματικό συναίσθημα αφου το συνοδεύει χαρά, ηρεμία και κόπωση. Αφετερου, η κατανόησή του αποτελεί εναν διάλογο με όλους όσους έχουν ασχοληθεί για να το φέρουν στη μορφή που το διαβάζεις. Η ιστορία ξεδιπλώνεται μπροστά σου, θυμάσαι αυτούς που το έκαναν κτήμα τους και συ γίνεσαι μέρος της ιστορίας αυτής.
Τα Μαθηματικά λοιπόν αποτελούν ενα διαχρονικό όπλο στις καθημερινές προκλήσεις, ιδιαίτερα στις σύγχρονες κοινωνίες οι οποίες στηρίζονται στα σαθρά θεμέλια τυπικών σχέσεων μεταξύ των μελων της, η οποία καταρρέει στον πιο απλό κοινωνικό ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ. Ο Μαθηματικός μπορεί να μεγαλουργήσει στον ΕΓΚΛΕΙΣΜΟ.

%d bloggers like this: